HORECA Sektöründe İş Sağlığı Ve Güvenliği

Haftalık çalışma süresi 4857 Sayılı İş Kanunu’nda 45 saat olarak belirlenmiştir. Ancak özellikle büyükşehirlerde günlük 3-4 saatlik işe gidiş-geliş süreleri düşünüldüğünde, iş için ayrılan süre daha da artmaktadır. Buna fazla mesai süreleri eklendiğinde, çalışanların üzerindeki psiko-sosyal riskler daha da büyüyecektir. Çalışanların iş hayatı için ayırdığı sürenin artması, iş-özel hayat dengesinin olmaması beslenme ihtiyacının restorant ve catering (hazır yemek) firmaları yardımıyla giderilmesini beraberinde getirmiştir. Kadınların da iş hayatına aktif katılımının olması dolayısıyla, HORECA (otel, restorant ve hazır yemek) firmalarına olan talep her geçen gün artmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da, sektörde iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları önem kazanmıştır. Anadolu Yakası OSGB firması olarak, sektörde uygularımızı ve eğitimlerimizi devam ettiriyoruz.

 HORECA sektöründe çalışanların çoğu yüksek vasıflı değillerdir. İşkur, İsmek ve benzeri kurumlarda verilen kısa dönemli eğitimler sonrasında verilen sertifikalar ile işe giriş sağlanabilmektedir. Sektörde işi gören insanların çoğunun eğitim düzeyi düşüktür. Dolayısıyla bilinç düzeyi azdır. Yüksek vasıf ve eğitim gerektirmeyen işleri gören insanların iş sağlığı ve güvenliği yönünden ciddi bir dizi eğitimlere ihtiyaç vardır. Bu nedenle sektör yöneticilerinin yasaların gerektirdiği asgari eğitim süresinden daha fazla sürede çalışanlara isg eğitimi aldırması önerilmektedir. Sektör çalışanları mevsim durumuna göre, çok yüksek/ düşük sıcaklıklarda, ekseriyetle ayakta iş görmektedir. Ağır yük taşınması işin bir gereğidir. Yüksek düzeyde gürültüye uzun süreli maruziyet söz konusudur. Özellikle mutfakta çalışanlar, gün boyu koku ve duman altındadır. Fiziksel risklerin yanı sıra otel misafirlerinin ve günübirlik müşterilerin beklentileri karşılanmadığında, çalışanlara gösterdiği kaba davranış, bağırmalar uzun sürede çalışanların üzerinde psiko-sosyal risk oluşturacaktır.

Anadolu Yakası OSGB olarak otel, restoran ve hazır yemek şirketlerine iş sağlığı ve güvenliği, mikrobiyoloji ve ergonomi eğitimlerini 15 yıldır veriyoruz. Sektöre özel çözümler sunabilmek adına, yönlendirdiğimiz isg uzmanları sektörün içinde uzun yıllar hizmet vermiş, belirli kademelerde yöneticilik yapmış kişilerden oluşmaktadır.

HORECA sektörü çalışanları sadece müşterilerden değil, aynı zamanda işverenlerden ve çalışma arkadaşlarından kaynaklanan olumsuz durumlarla karşılaşmaktadır. Sektörle ilgili EU-OSHA (Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı) tarafından yayınlanan rapora göre, en çok karşılaşılan olumsuz durumlar gözdağı verme ve ayrımcılıktır. Bunu fiziksel şiddet ve cinsel taciz vakaları izlemektedir.

 

Sektördeki Çalışanlarda Oluşan Rahatsızlıklar Nelerdir?

HORECA sektöründe çalışanlarda en sık görülen rahatsızlıklar; solunum sistemi problemleri, kas ve iskelet sistemi hastalıkları ve deri hastalıklarıdır. Sektörün gereği olarak tüm alanların hijyen olması gerekmektedir. Özellikle pandeminin etkisiyle tesisler, ‘güvenli turizm sertifikası’ alarak çalışmalarına devam etmek zorunda kalmışlardır. Doğal sonuç olarak; tesisin hijyenini sağlamak için çalışanlar temizlik maddelerinden kaynaklanan kimyasal risklerle iç içedir. Çalışanların temizlik kimyasallarını kullanırken dikkatsiz davranmaları, koruyucu eldiven kullanmamaları kimyasal maddelerin deri tarafından emilimi sonucunda cilt problemleri oluşturabilmektedir. Uzun süre ayakta durma, ağır ve dengesiz yük taşıma nedeniyle sektör çalışanlarında kas ve iskelet sistemi hastalıkları oluşmaktadır. Anadolu Yakası OSGB firması olarak, ülke tanıtımına ve milli gelire önemli katkıları olan otel işletmeleri, restorant ve hazır yemek şirketlerimize iş sağlığı ve güvenliği alanında hizmet sunmaktan mutluluk duyuyoruz.

HORECA sektöründeki iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili istatistikî bilgileri karşılaştırdığımızda, elbette sanayi sektörüne göre çok düşüktür. Sektörde göçmen ve vasıfsız işçi sayısı fazladır. Çalışanlar ekseriyetle vardiyalı olarak çalışmaktadır. Ergonomik ve psiko-sosyal riskler çok fazladır. Turizmin yoğunluk kazandığı yaz aylarında, gece ve hafta sonları dâhil sektör çalışanları hizmet sunmak zorundadır. Sektör çalışanları birden fazla iş konusunda hizmet vermektedir. Yurtdışından ülkemize gelen turist sayısının artması ve yerel turistin de hareketliliğin artması, ülke insanımızın tatil alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle; sektörde hizmet sunan personel sayısı artmaktadır. Sektörde hizmet veren insan sayısının artması ve part-time çalışma olanaklarının da fazla olması, mevsimsel iş yükünün artması sebebiyle çalışanların kesikli dönemler halinde işe devam ettirilmesi iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına olan önemi arttırmıştır.

HORECA sektöründeki çalışma koşulları ve iş görenlerin karşılaştığı riskler, bilinen tüm sektörlerden farklı olarak değerlendirilmelidir. En önemli sorun iş yükünün standart olmaması ve belirsiz olmasıdır. Çalışanın göreceği hizmet üzerinde kontrol yetersizliği mevcuttur. Bu durum çalışanın sürekli kendi kendini denetlemesi stresini oluşturacaktır. Ortak alanlarda gün boyu yürütülecek temizlik, konaklama alanlarının düzenlenmesi, eşyaların yer değiştirilmesi (müşterilerin isteğine bağlı olarak masalar yer değiştirilebilir, birleştirilebilir), yapılacak servislerde uzun süreli yürüme vb. çalışma şekilleri çalışan üzerinde fiziksel olarak ağır yük oluşturmaktadır. Aslında sektör daha yakından incelendiğinde, çalışanların karşılaştığı çoğu riskin önlenebilir olduğu görülmektedir. Risklerin ve yol açtığı kayıpların önlenmesi için, sektörde iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının geliştirilmesi gerekmektedir. Sektöre özgü risklerin eksiksiz belirlenmesi için çok yönlü düşünmek elzemdir; bu da ancak Ortak Sağlık Güvenlik Birimi ile mümkündür.

 

İş Sağlığı Güvenliği Kültürünün Oluşmasında OSGB’lerin Yeri Nedir?

Her sektörde yapılan ortak hata, risklerin anlık olarak belirlenip, çözüm geliştirilmesidir. Anlık çözümlerin geliştirilmesi algı yönetimi açısından durumun daha da kötüleşmesine neden olacaktır. Alınan önlemlerin sürdürülüp- sürdürülmediği sahada mutlaka üçüncü göz tarafından kontrol edilmelidir; belli aralıklarla gözden geçirme çalışmalarının yapılması sonradan oluşan risklerin görülmesi ve değerlendirilmesine olanak tanıyacaktır. Tüm bu çalışmalara öncelik tanınması ancak şirket politikası içinde iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına hak ettiği değeri vermekle ve işletme çalışmalarına bu kültürü aşılamakla mümkün olacaktır. Hatta sektörün bir adım daha atarak yiyecek hijyeni, sigara içme yasağını içeren ileri sağlık ve güvenlik uygulamalarını da tesislerine adapte etmeleri önemli bir konudur.

Sektörde başarılı bir risk değerlendirme çalışmasının yapılması, ancak işi bizzat yürüten çalışanların katılımıyla mümkündür. Sorunların ortaya çıkmadan önlenmesi kazaların oluşmaması ve çalışanların zarar görmemesi açısından elzemdir. Risk değerlendirme bakış açısının kazandırılması, çalışanları işin içine katmak vasıfsız ve eğitim düzeyi oldukça düşük olan sektör çalışanları açısından bir dizi eğitimi gerektirir. Anadolu Yakası Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından verilen bir dizi eğitim sonunda, iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında bilinç düzeyi artacak, çalışanlarda proaktif katılım oluşacaktır. OSGB Anadolu Yakası moderatörlüğünde gerçekleştirilecek risk analizi çalışmaları sonucunda, çalışanların sağlıklarını bozan, güvenliği yok eden tüm tehdit edici unsurlar elimine edilecektir. Sektör çalışanlarının katılımıyla kontrol listeleri de oluşturulacaktır. Anadolu Yakası OSGB firmamız, 6331 sayılı yasanın gereklerini, eksiksiz sektörünüzde uygulayarak, yapılacak denetimlerden başarı ile geçmenizi, sektörünüzde önemli olan ‘güvenli turizm sertifikası’ şartlarının sürdürülebilirliğini de sağlayacaktır. Daha da ötesi hijyen şartları sağlanmış ve güvenli işyerinde çalışanlar, mutlu olacaktır. Unutulmamalıdır ki, en önemli şey sağlığımızdır.

Dünyada zor olan en önemli şey, insan davranışlarını yani alışkanlıklarını değiştirmektir. İnsan davranışlarını değiştirebilmek için onları işin içine katmak, tekrarlanan eğitimler yapmak, yapılan yanlışların kendileri ve çevreleri üzerinde oluşturacağı zararları görmelerini sağlamak gereklidir. İş sağlığı ve güvenliği kültürünün gelişmesi için yasanın öngördüğü sürelerde eğitim yeterli gelmeyecektir; davranış değişimi ve uygulamalara proaktif katılımı sağlamak düzenli eğitimler ile mümkün olacaktır. Ortak Sağlık Güvenlik Birimi isg uzmanı, işyerinize yapacağı düzenli ziyaretlerle değişim kültürünü başlatacak ve zaman içinde yerleşik hale getirecektir.


Anahtar Kelimeler :

Gönderiyi Paylaş!